Người dùng mở ứng dụng của bạn, nhập số điện thoại và màn hình tiếp theo lập tức hiển thị. Không có tin nhắn SMS nào được gửi đến. Không cần sao chép mã xác minh gồm sáu chữ số. Người dùng thậm chí có thể không nhận ra rằng quá trình xác minh đã diễn ra. Đây chính là xác thực mạng im lặng (Silent Network Authentication – SNA).

Phía sau hệ thống, ứng dụng gửi một yêu cầu xác minh đến mạng di động để kiểm tra một thông tin cụ thể: thẻ SIM đang sử dụng kết nối dữ liệu di động này có thuộc về số điện thoại mà người dùng vừa nhập hay không? Nhà mạng di động hoặc đơn vị trung gian kết nối với nhà mạng sẽ kiểm tra phiên kết nối mạng và trả về kết quả.

Phạm vi xác minh này rất quan trọng. SNA hữu ích vì cho phép xác minh số điện thoại mà không cần sử dụng SMS, nhưng về bản chất, đây vẫn là phương thức xác minh quyền sở hữu. SNA xác nhận rằng thẻ SIM tương ứng đang hiện diện trên mạng. Tuy nhiên, phương thức này không xác định được ai là người đang cầm điện thoại.

Đây là lúc các chi tiết trong quá trình triển khai trở nên quan trọng. SNA hoạt động hiệu quả khi thiết bị có thẻ SIM phù hợp, nhà mạng hỗ trợ phương thức kết nối tương ứng và yêu cầu xác minh có thể truy cập mạng di động. Khi bất kỳ điều kiện nào trong số này không được đáp ứng, quy trình xác thực cần có một phương án thay thế.

‍

‍

SNA xác minh điều gì?

SNA kiểm tra xem thẻ SIM hiện đang được xác thực trên mạng di động có liên kết với số điện thoại mà người dùng đã nhập hay không.

Nếu kết quả trùng khớp, hệ thống có thể coi số điện thoại đã được xác minh trong phiên đó. Nếu kết quả không trùng khớp, nhà mạng không hỗ trợ hoặc không thể đưa ra kết luận, hệ thống sẽ chuyển người dùng sang phương thức xác minh khác.

Bản thân SNA không đủ để xác lập danh tính của một người. Điện thoại bị đánh cắp nhưng chưa khóa, người dùng bị ép buộc hoặc người dùng hợp pháp đang thực hiện quy trình khôi phục tài khoản có rủi ro cao đều có thể cần thêm các bước xác minh khác. Vì vậy, SNA nên được tích hợp vào một quy trình xác thực tổng thể, đặc biệt đối với việc đăng ký tài khoản có giá trị cao hoặc các quyết định yêu cầu tăng cường xác thực.

Hiện nay, các nhà cung cấp triển khai SNA theo hai phương thức. Phương thức mới hơn, có phạm vi ứng dụng rộng hơn, là phương thức dựa trên SIM. Thiết bị chứng minh tính xác thực của SIM bằng thông tin xác thực riêng của SIM theo tiêu chuẩn GSMA TS.43. Phương thức này có thể hoạt động trên nhiều loại kết nối, bao gồm Wi-Fi và trình duyệt web. Phương thức còn lại là phương thức dựa trên mạng, được sử dụng từ trước. Nhà mạng đọc thông tin của phiên kết nối dữ liệu di động đang hoạt động và xác nhận số điện thoại tương ứng. Phương thức này chỉ hoạt động khi thiết bị sử dụng kết nối dữ liệu di động. Cả hai phương thức đều dựa trên cùng một nền tảng tin cậy: quá trình xác thực thẻ SIM với nhà mạng di động. Bài viết này tập trung trước tiên vào phương thức dựa trên SIM vì phương thức này khắc phục phần lớn những hạn chế từng cản trở việc ứng dụng xác thực im lặng. Phương thức dựa trên mạng sẽ được đề cập khi cần làm rõ sự khác biệt giữa hai cách tiếp cận.

Nền tảng kỹ thuật của SNA

Thẻ SIM đã được xác thực với mạng di động

Mỗi thẻ SIM có một khóa bí mật, thường được gọi là Ki, được chia sẻ giữa SIM và nhà mạng di động. Khóa này được lưu trữ trên SIM và trong hệ thống của nhà mạng, đồng thời không bao giờ được truyền qua giao diện vô tuyến.

Khi SIM kết nối với mạng di động, nhà mạng sử dụng khóa bí mật được chia sẻ này để xác minh SIM là hợp lệ. Sau bước đó, nhà mạng đã biết SIM nào đang kết nối với mạng và SIM đó gắn với số điện thoại nào, còn gọi là MSISDN. SNA tận dụng kết quả xác thực sẵn có này thay vì thực hiện lại toàn bộ quá trình.

SIM điện tử (eSIM) hoạt động theo nguyên tắc tương tự. Thông tin xác thực được tích hợp vào thiết bị thay vì nằm trên thẻ có thể tháo rời, nhưng nhà mạng vẫn xác thực thuê bao trước khi thiết bị được phép sử dụng mạng.

Chuyển thông tin xác thực SIM thành một bước xác minh

Cả hai phương thức SNA đều dựa trên SIM đã được xác thực. Điểm khác biệt nằm ở cách thông tin chứng minh được truyền đi.

Phương thức dựa trên SIM Phương thức này sử dụng chính SIM để cung cấp bằng chứng xác thực. Thông qua tiêu chuẩn GSMA TS.43, thiết bị chứng minh danh tính của SIM bằng thông tin xác thực mà nhà mạng đã tin cậy, thay vì phụ thuộc vào một phiên kết nối mạng di động đang hoạt động. Vì bằng chứng xác thực gắn với SIM nên quá trình xác minh không bị giới hạn bởi đường truyền dữ liệu di động. Bản cập nhật năm 2025 đã mở rộng khả năng sử dụng phương thức này sang kết nối Wi-Fi, trình duyệt web và các ứng dụng của bên thứ ba. Nhờ đó, SNA có thể hoạt động trong những tình huống mà phương thức xác thực im lặng trước đây không đáp ứng được, chẳng hạn như khi người dùng truy cập một trang web bằng mạng Wi-Fi tại nhà. Tuy nhiên, phương thức này yêu cầu người dùng cấp sự đồng ý riêng cho từng nhà mạng. Phạm vi hỗ trợ cũng đang tiếp tục được mở rộng khi các nhà mạng triển khai tính năng này.

Phương thức dựa trên mạng Phương thức này tiếp cận theo hướng khác. Ứng dụng gửi yêu cầu xác minh thông qua giao diện dữ liệu di động. Yêu cầu được chuyển đến điểm cuối của nhà mạng hoặc đơn vị trung gian kết nối với nhà mạng. Sau đó, nhà mạng so sánh số điện thoại gắn với phiên dữ liệu đang hoạt động với số điện thoại mà hệ thống máy chủ của ứng dụng yêu cầu xác minh. Bằng chứng xác thực chính là phiên kết nối mạng di động đang hoạt động. Đây là lý do phương thức này chỉ hoạt động trên mạng di động. Mô hình này là nền tảng của API Xác minh số điện thoại CAMARA (CAMARA Number Verification API) và hiện là phương thức được triển khai rộng rãi hơn trong hai phương thức.

Trong cả hai trường hợp, kết quả xác minh được trả về hệ thống máy chủ của ứng dụng dưới dạng trùng khớp hoặc không trùng khớp. Không có mã OTP nào được gửi qua SMS.

Các tiêu chuẩn nền tảng

Cả hai phương thức đều thuộc phạm vi của tiêu chuẩn API Xác minh số điện thoại CAMARA. Đây là dự án mã nguồn mở do Linux Foundation phối hợp triển khai, đồng thời được cung cấp trên nhiều mạng di động thông qua sáng kiến GSMA Open Gateway. Tiêu chuẩn này giúp các nhà phát triển xây dựng những quy trình xác minh đáng tin cậy dựa trên một giao diện thống nhất, thay vì phải thiết lập các thỏa thuận riêng biệt với từng nhà mạng.

Sự khác biệt giữa các phiên bản nằm ở phương thức xác thực mà API hỗ trợ. Phiên bản 1 chỉ hỗ trợ phương thức dựa trên mạng, trong đó thiết bị xác thực thông qua phiên dữ liệu di động. Vì vậy, phương thức này yêu cầu kết nối mạng di động. Phiên bản 2 bổ sung phương thức dựa trên SIM, sử dụng tiêu chuẩn GSMA TS.43. Theo đó, thiết bị lấy thông tin xác thực từ SIM và gửi thông tin này dưới dạng mã thông báo. Do mã thông báo không phụ thuộc vào một phiên kết nối mạng đang hoạt động, quá trình xác minh hiện có thể thực hiện qua Wi-Fi và trên trình duyệt web. Cả hai phương thức đều được hỗ trợ trong phiên bản 2. Tuy nhiên, hệ sinh thái đang có xu hướng chuyển sang phương thức dựa trên SIM vì phương thức này loại bỏ hạn chế về kết nối vốn tồn tại đối với phương thức dựa trên mạng.

Dù vậy, khả năng hỗ trợ vẫn cần được kiểm tra riêng tại từng thị trường. Tính khả dụng phụ thuộc vào nhà mạng, đơn vị trung gian, nhà mạng di động ảo (MVNO), trạng thái chuyển vùng quốc tế và đôi khi cả gói cước của người dùng. Do đó, hệ thống nên được thiết kế để xác định khả năng hỗ trợ ngay tại thời điểm thực hiện xác minh. Trước khi sử dụng SNA làm phương thức chính tại một thị trường, cần kiểm tra những nhà mạng được nhà cung cấp hỗ trợ và cách hệ thống xử lý các trường hợp không được hỗ trợ, thuê bao trả trước, thuê bao của nhà mạng di động ảo, người dùng đang chuyển vùng quốc tế và các yêu cầu chỉ có kết nối Wi-Fi.

Vì sao phương thức dựa trên mạng yêu cầu dữ liệu di động?

Yêu cầu này chỉ áp dụng cho phương thức dựa trên mạng. Với phương thức đó, nhà mạng phải nhận được yêu cầu thông qua một phiên kết nối dữ liệu di động. Nhà mạng không thể thực hiện việc xác minh theo cách tương tự khi thiết bị chỉ sử dụng Wi-Fi.

Nếu điện thoại đang kết nối Wi-Fi tại nhà, văn phòng, sân bay hoặc khách sạn, yêu cầu có thể được truyền qua nhà cung cấp dịch vụ Internet cố định thay vì nhà mạng di động. Trong trường hợp này, nhà mạng không có phiên kết nối dữ liệu di động để đối chiếu và cũng không có số thuê bao tương ứng để xác minh.

Một hệ thống SNA được triển khai tốt sẽ định tuyến riêng yêu cầu xác minh qua dữ liệu di động, ngay cả khi điện thoại đang kết nối Wi-Fi. Các chức năng còn lại của ứng dụng vẫn có thể tiếp tục sử dụng Wi-Fi. Người dùng không cần tự chuyển đổi kết nối theo cách thủ công.

Phương thức dựa trên SIM không gặp hạn chế này. Vì bằng chứng xác thực là thông tin xác thực của SIM nên phương thức này có thể hoạt động qua Wi-Fi và trên trình duyệt web. Đây là lý do chính khiến các nhà cung cấp đang áp dụng phương thức này cho những phiên kết nối mà phương thức dựa trên mạng không thể tiếp cận.

Đối với quy trình thực hiện trên máy tính để bàn, cần có một cách triển khai khác. Máy tính xách tay thường không có SIM hoặc phiên kết nối của nhà mạng thuộc về người dùng, vì vậy không thể trực tiếp thực hiện SNA. Cách triển khai phổ biến là kết nối phiên làm việc trên máy tính với điện thoại của người dùng. Hệ thống hiển thị mã QR để người dùng quét, mở ứng dụng hoặc trình duyệt trên điện thoại, thực hiện SNA qua dữ liệu di động rồi xác nhận phiên làm việc trên máy tính thông qua hệ thống máy chủ. Liên kết mở ứng dụng trực tiếp trên điện thoại (deep link) cũng có thể được sử dụng cho mục đích tương tự.

Quá trình xác minh với nhà mạng vẫn diễn ra trên điện thoại. Máy tính chỉ chờ nhận kết quả xác minh.

SNA khác gì so với OTP qua SMS?

Vấn đề lớn nhất của OTP qua SMS nằm ở chính mã xác minh.

Mã được truyền qua một kênh mà doanh nghiệp không hoàn toàn kiểm soát. Mã có thể bị đánh cắp thông qua trang đăng nhập giả mạo, bị phần mềm độc hại đọc trộm, bị chuyển hướng sau khi SIM bị chiếm quyền hoặc bị lộ do những điểm yếu trong hệ thống định tuyến viễn thông. Ngay cả trong điều kiện thông thường, người dùng vẫn phải nhận mã bí mật và nhập lại mã đó vào đúng vị trí.

SNA loại bỏ mã bí mật khỏi quy trình trải nghiệm của người dùng. Đây chính là cơ sở tạo nên khả năng chống lừa đảo giả mạo thông tin xác thực của phương thức này. Không có mã xác minh để trang web giả mạo yêu cầu người dùng nhập, vì vậy kẻ tấn công không thể lừa người dùng cung cấp mã vào một nơi không đáng tin cậy theo cách thường thấy với OTP qua SMS. Kẻ gian sẽ cần có SIM thực sự của nạn nhân và SIM đó phải được xác thực trên mạng, thay vì chỉ cần lấy được mã sao chép từ một biểu mẫu giả mạo. Tuy nhiên, SNA không ràng buộc thông tin xác thực với nguồn gốc trang web như khóa truy cập (passkey). Vì vậy, khóa truy cập vẫn là yếu tố xác thực có khả năng chống lừa đảo giả mạo mạnh hơn. Dù vậy, SNA vẫn khắc phục được chính điểm yếu khiến OTP qua SMS dễ bị đánh cắp thông qua các cuộc tấn công giả mạo.

Điều đó không có nghĩa SNA đủ để đáp ứng mọi yêu cầu xác minh. Phương thức này xác minh quyền sở hữu số điện thoại. Đối với quy trình đăng ký cần xác minh danh tính ở mức độ cao, khôi phục tài khoản hoặc xác thực tăng cường khi phát hiện rủi ro, cần kết hợp SNA với những biện pháp có thể trả lời các câu hỏi tiếp theo: Đây có đúng là người cần xác minh hay không? Số điện thoại này có vừa được chuyển sang người khác sử dụng hay không?

Trong những trường hợp đó, hệ thống có thể kết hợp SNA với các biện pháp như kiểm tra việc đổi SIM, phân tích tín hiệu thiết bị, xác minh sự hiện diện trực tiếp của người dùng, xác thực sinh trắc học, kiểm tra giấy tờ, khóa truy cập hoặc xác thực tăng cường dựa trên mức độ rủi ro. Đối với các giao dịch hoặc quy trình có giá trị cao, SNA có thể xác nhận người dùng đang sở hữu số điện thoại tại thời điểm xác minh, trong khi cơ chế phát hiện đổi SIM kiểm tra những thay đổi gần đây trong mối liên hệ giữa SIM và số điện thoại.

SNA phù hợp với những trường hợp nào?

Đối với quy trình đăng ký tài khoản, SNA thường nên được ưu tiên trước OTP qua SMS. Hệ thống có thể thử xác minh với nhà mạng trước. Nếu xác minh thành công, người dùng không cần nhập mã OTP và doanh nghiệp tránh được những điểm yếu của OTP qua SMS.

Khi SNA không khả dụng, SMS không nhất thiết phải là phương án dự phòng ngay lập tức. Tại nhiều thị trường, OTP qua WhatsApp có thể là phương án thay thế tốt hơn vì giúp hạn chế một số vấn đề liên quan đến việc gửi mã và các cuộc tấn công làm tăng giả tạo số lượng tin nhắn SMS được gửi đi (SMS pumping). Tuy nhiên, OTP qua WhatsApp vẫn sử dụng mã xác minh. Vì vậy, phương thức này vẫn nên được xếp sau SNA trong thứ tự ưu tiên xác thực.

Sau khi số điện thoại được xác minh và người dùng đạt mức độ bảo đảm danh tính cần thiết, khóa truy cập có thể được sử dụng cho những lần đăng nhập tiếp theo mà không cần quay lại phương thức xác minh bằng OTP qua điện thoại.

Chúng tôi đã trình bày toàn bộ trình tự đăng ký này trong bài viết Loại bỏ OTP qua SMS bắt đầu từ quy trình đăng ký tài khoản. Bài viết hiện tại tập trung vào bản thân cơ chế xác minh thông qua nhà mạng.

Câu hỏi quan trọng đối với đội ngũ kỹ thuật không đơn thuần là nên chọn SNA hay SMS. Điều cần xác định là phương thức xác minh nào có thể hoạt động với người dùng này, trên thiết bị này, tại thị trường này và vào thời điểm hiện tại.

Khi cơ chế định tuyến được thiết kế phù hợp, SNA có thể loại bỏ một phần lớn các yêu cầu nhập mã OTP mà người dùng vẫn thường gặp. Ngược lại, nếu cơ chế định tuyến không phù hợp, người dùng sử dụng Wi-Fi, thuê bao của nhà mạng không được hỗ trợ, thuê bao chuyển vùng quốc tế, thuê bao của nhà mạng di động ảo hoặc SIM vừa thay đổi có thể gặp lỗi mà họ không thể tự khắc phục.

Giới thiệu về DT Asia

DT Asia được thành lập vào năm 2007 với sứ mệnh rõ ràng là xây dựng bước thâm nhập thị trường cho các giải pháp bảo mật CNTT tiên phong khác nhau từ Mỹ, Châu Âu và Israel.

Ngày nay, DT Asia là nhà phân phối giá trị gia tăng khu vực về các giải pháp an ninh mạng, cung cấp các công nghệ tiên tiến cho các cơ quan chính phủ trọng điểm và các khách hàng hàng đầu thuộc khu vực tư nhân, bao gồm các ngân hàng toàn cầu và các công ty thuộc danh sách Fortune 500. Chúng tôi có các văn phòng và đối tác khắp khu vực Châu Á - Thái Bình Dương nhằm thấu hiểu rõ hơn các thị trường và cung cấp các giải pháp mang tính bản địa hóa.

Chúng tôi hỗ trợ như thế nào

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về xác thực mạng im lặng và cách thức hoạt động của công nghệ này, DT Asia sẵn sàng hỗ trợ bạn. DT Asia là nhà phân phối của Versasec, đặc biệt tại Singapore và khu vực châu Á. Đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi có kinh nghiệm chuyên sâu về sản phẩm và các công nghệ liên quan, sẵn sàng cung cấp những giải pháp trọn gói, bao gồm tư vấn, triển khai và dịch vụ bảo trì.

Nhấn vào đây để tìm hiểu thêm: https://dtasiagroup.com/authsignal/